ERKEN YAŞTA EVLİLİK MAĞDURU ROMAN KADINLAR

 Türkiye’de ve dünyada toplumsal cinsiyet eşitsizliği, yoksulluk ve ayrımcılık gibi birçok sorunun kesişim noktasında yer alan oldukça kırılgan bir grubu oluşturur. Bu konuyu aşağıda kapsamlı bir çerçevede ele aldık

Erken Yaşta Evlilik Nedir?

Erken yaşta evlilik, genellikle 18 yaş altı bireylerin evlendirilmesi anlamına gelir. Türkiye’de yasal evlilik yaşı 18 olmakla birlikte, aile izni ve mahkeme kararıyla 17 yaşında evlilik mümkündür. Ancak Roman topluluklarında bu sınırın çok daha altına inebildiği vakalar görülmektedir.

Roman Kadınlar ve Erken Yaşta Evlilik

1. Toplumsal Baskı ve Geleneksel Roller

Roman toplumunda kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesi, çoğu zaman kültürel normlar, “namus” anlayışı ve geleneksel cinsiyet rolleriyle meşrulaştırılır. Bu durum, Roman kız çocuklarının eğitim hayatının çok erken bir dönemde sona ermesine neden olur.

2. Yoksulluk ve Evlilik Aracı Olarak Görülmesi

Pek çok Roman ailesi için evlilik, hem ekonomik bir yükü azaltma hem de “koruma” yöntemi olarak görülür. Aileler, kız çocuklarını erken yaşta evlendirerek maddi sorumluluktan kurtulduklarını düşünebilir.

3. Eğitim ve Fırsatlara Erişimin Kısıtlanması

Erken yaşta evlenen Roman kadınlar çoğunlukla:

• Zorunlu eğitimi tamamlayamamakta,

• Meslek sahibi olamamakta,

• Ekonomik olarak eşlerine bağımlı kalmakta,

• Aile içi şiddet, çok eşlilik ve istismar gibi risklere açık hale gelmektedir.

 Karşılaşılan Temel Sorunlar

• Cinsel istismar ve rızasız evlilikler

• Devlet kurumlarının etkisiz müdahalesi

• Çocuk yaşta annelik ve sağlık sorunları

• Vatandaşlık, kimlik, nüfus kaydı gibi temel haklara erişim engelleri

• Toplum içinde damgalanma ve ayrımcılık

 Hak Temelli Bakış ve Çözüm Önerileri

1. Eğitim ve farkındalık çalışmaları:

   • Roman topluluklarında özellikle kız çocuklarının eğitimde kalmasını sağlayacak destek programları artırılmalıdır.

   • Ailelere yönelik toplumsal cinsiyet eşitliği ve erken evliliklerin zararları hakkında eğitim verilmelidir.

2. Sosyal hizmet ve danışmanlık merkezleri:

   • Roman kadınlara yönelik özel destek mekanizmaları (hukuki, psikolojik ve sosyal danışmanlık) kurulmalıdır.

   • Kadınların kendi hikâyelerini anlatabilecekleri ve güçlenebilecekleri sivil alanlar oluşturulmalıdır.

3. Yerel yönetimlerin ve STK'ların rolü:

   • Kadın danışma merkezlerinin Roman mahallelerine erişimi sağlanmalıdır.

   • Roman kadınların temsil edildiği yerel dayanışma ağları desteklenmelidir.

4. Yasa uygulamasının güçlendirilmesi:

   • Erken yaşta evliliklerin önlenmesi için yasal boşluklar kapatılmalı, denetim artırılmalı ve çocuk yaşta evlilikler istismar olarak görülmelidir.